Sagrada Família – najważniejsze osiągnięcie Antoniego Gaudíego.
Sagrada Família, a dokładniej Świątynia Ekspiacyjna Świętej Rodziny (Temple Expiatori de la Sagrada Família) to XIX-wieczna bazylika, która w dalszym ciągu nie została w pełni ukończona. Arcydzieło architektury jest jednym z najpopularniejszych zabytków Barcelony i stało się symbolem miasta. Bazylika zachwyca swoim wyglądem i przyciąga turystów z całego świata, którzy chcą na własne oczy zobaczyć cud architektury.
Historia projektu świątyni Sagrada Família – kto zapoczątkował projekt budowy?
Pomysłodawcą budowy świątyni był Josep María Bocabella, który w 1866 roku powołał do tego Związek Wielbicieli Świętego Józefa. Bocabella kupił plac pod budowę z zamiarem stworzenia repliki Sanktuarium w Loreto. Na początku, w 1882 roku, architektem projektu został Francisco de Paula del Villar, którego plany polegały na budowie kościoła w stylu neogotyckim, wbrew pomysłowi Bocabelli. Z tego powodu projekt kościoła został powierzony Antoniemu Gaudíemu w 1883 roku.
Antoni Gaudí zostaje wybrany na architekta projektu
Gdy Antoni Gaudí przejął prace nad projektem bazyliki (pracując w międzyczasie jeszcze nad innymi projektami) postanowił zmienić projekt Francisca de Paula del Villara, zgodnie z pierwotnym zamysłem Bocabella. Antoni Gaudí był katalońskim architektem i inżynierem secesyjnym, który słynął ze swoich niesamowitych projektów, dlatego Sagrada Família została zaprojektowana w stylu kościoła secesyjnego. Gaudí w pełni poświęcił ostatnie 15 lat życia budowie świątyni, ciągle zmieniając i dostosowując projekt. Zginął potrącony przez tramwaj w 1926 roku i został pochowany w krypcie wewnątrz kościoła.
Za życia architekta ukończone zostały jedynie 4 wieże z 18, a także krypta, w której go pochowano i Fasada Narodzenia. Wiedział, że na pewno nie dożyje ukończenia całej Świątyni, ponieważ zdawał on sobie sprawę, jak dużym i wymagającym projektem jest Sagrada Família.
Kiedy Sagrada Família została bazyliką mniejszą?
W niedzielę 7 listopada 2010 roku, w Świątyni Świętej Rodziny, odbyła się uroczysta msza święta z udziałem papieża Benedykta XVI, podczas której Świątynia została konsekrowana (poświęcona) i uzyskała godność bazyliki mniejszej. Było to wielkie wydarzenie, w którym uczestniczyło około 62 tys. osób. W mszy świętej uczestniczył także sam król Hiszpanii Juan Carlos z małżonką Zofią oraz arcybiskup Barcelony, kard. Lluís Martinez Sistach.
Projekt Świątyni Świętej Rodziny – elementy bazyliki
Sagrada Família zaplanowana została na rzucie krzyża łacińskiego, posiada 18 wież oraz 3 fasady – Narodzenia, Męki i Chwały. Fasady Narodzenia i Męki znajdują się na ramieniach krzyża, u stóp krzyża fasada Chwały, a na górze jest absyda. 6 najwyższych wież znajduje się pośrodku w piramidalnej strukturze – na środku jest wieża Jezusa Chrystusa o wysokości 172,5 metrów, cztery cieńsze o wysokości 135 metrów symbolizujące czterech ewangelistów i jedna wieża 138-metrowa przedstawiająca Dziewicę Maryję.
Każdy element w bazylice jest rzeźbiony pojedyńczo, składa się ona z różnorodnych kształtów geometrycznych oraz cała budowla ma przypominać jeden wielki organizm, jak w naturze nic nie jest identyczne. W oknach wstawione są kolorowe witraże, które dodają całej budowli kolorów. Światło wpadające do wnętrza świątyni sprawia, że jest ona pełna życia.
Kiedy bazylika zostanie ukończona?
Budowę Sagrady Famílii rozpoczęto w 1882 roku i po dziś dzień nie została ona ukończona. Jest to spowodowane jej skomplikowanym projektem i wielkością. Ponadto projekty świątyni zostały zniszczone przez katalońskich anarchistów podczas hiszpańskiej wojny domowej. Planowane ukończenie bazyliki miało nastąpić w 2026 roku, w stulecie śmierci Antoniego Gaudíego, jednak z powodu pandemii COVID-19 terminu raczej nie uda się dotrzymać i ukończenie budowy może nastąpić dopiero w 2030 roku.
Kto zapewnia fundusze na budowę Świątyni Sagrada Família?
Budowa bazyliki jest w pełni ufundowana z datków wiernych i biletów wstępu, na stronie internetowej świątyni można także samemu wpłacić datek na budowę. Natomiast w 2018 roku pojawiły się zarzuty, że budowa świątyni jest realizowana bez pozwolenia. Nie jest to do końca prawdą, ponieważ Gaudí otrzymał pozwolenie w 1885 roku od władz Sant Marti de Provenals. W lutym 2019 roku władze Barcelony wydały oficjalne pozwolenie na budowę i w ramach umowy zarządcy Sagrady Famílii postanowili przekazać, w ciągu 10 lat, 36 milionów euro na rzecz miasta.
Sagrada Família jako inspiracja do tworzenia kolejnych dzieł
Bazylika przez swój niepowtarzalny wygląd zainspirowała Tomasza Bagińskiego do stworzenia filmu animowanego Katedra z 2002 roku, który zyskał nominację do Oscara.
Animacja jest adaptacją do książki napisanej przez Jacka Dukaja, również o tytule Katedra. Książka Dukaja od 2024 roku została lekturą obowiązkową na maturze z języka polskiego. W obu dziełach katedra jest przedstawiona jako żywy organizm, który się cały czas rozrasta i pochłania żywe osoby, sprawiając, że stają się jej częścią na zawsze.
