Wnętrze w stylu art déco. Skąd pochodzi i czym się charakteryzuje?

Styl art déco rozwinął się w latach 20. i 30. XX wieku oraz był używany nie tylko w wystroju wnętrz, występował także w architekturze, malarstwie, rzeźbie. Odznacza się on elegancją, luksusem, jest bogaty w różne zdobienia, wykorzystuje figury geometryczne i kojarzy się czasem z przepychem. W pewnym stopniu był on odpowiedzią na styl secesyjny.

Korzenie stylu art déco – gdzie się rozwinął i co oznacza nazwa?

Art déco narodziło się we Francji w okresie międzywojennym, chociaż niektóre źródła podają, że zaczął się formować jeszcze przed I wojną światową. Z Francji rozprzestrzenił się po całej Europie i dotarł nawet do Ameryki, co można zaobserwować po dziś dzień. W Stanach Zjednoczonych zdobył dużą sławę, wiele budynków i struktur budowano zgodnie z założeniami stylu. Elementy architektury w stylu art déco możemy dostrzec na m.in.: Golden Gate Bridge, Empire State Building oraz Chrysler Building. Niestety realia II wojny światowej sprawiły, że ciężko było dalej budować i dekorować wnętrza, ponieważ kluczowe materiały były przeznaczane na wojnę. Mimo to art déco w pewnym stopniu powróciło w latach 70. i 80. XX wieku i nie został on zapomniany po dziś dzień. A co z Polską? Nas również dosięgnął ten styl, a najpopularniejszą malarką była Tamara Łempicka. Znanymi przykładami jej dzieł są np.: Autoportret w zielonym bugatti i Kobieta w zielonej sukni.

Nazwa art déco pochodzi od Międzynarodowej Wystawy Sztuk Dekoracyjnych i Przemysłu Współczesnego (Exposition internationale des arts décoratifs et industriels modernes), która odbyła się w Paryżu w 1925 roku, z której użyto francuskiego wyrażenia art décoratif, które oznacza sztuki dekoracyjne.

Czym wyróżnia się styl art déco?

Styl art déco, choć w głównej mierze był sprzeciwem wobec secesji to kontynuował jej dekoracyjną myśl. Ponadto użycie geometrycznych kształtów zaciągnął z kubizmu, a żywą i jasną kolorystykę odziedziczył po fowizmie. Charakterystycznymi cechami są:

• Geometryczne formy: Wzory geometryczne, takie jak trójkąty, romby, kwadraty i linie zygzakowate, są wszechobecne w architekturze, jak i w meblach, tkaninach itp. Inspiracją dla tych form były m.in. kubizm, futuryzm i sztuka starożytnego Egiptu.
• Bogate zdobienia: Wnętrza i przedmioty są często zdobione złotem, srebrem, kością słoniową, egzotycznymi drewnami i innymi luksusowymi materiałami. Często wykorzystywane są motywy roślinne i zwierzęce, takie jak liście palm, kwiaty lotosu, pawie pióra, węże i jelenie.
• Kontrastowe kolory: Nie posiada jednolitej palety barw, a dobór kolorystki jest sprawą indywidualną. Natomiast lubi kontrasty kolorystyczne, takie jak czerń i biel, złoto i srebro, czerwień i zieleń. Używane w sposób odważny i zdecydowany, tworzą dynamiczne i efektowne kompozycje.
• Egzotyczne materiały: Chętnie wykorzystuje egzotyczne materiały, takie jak heban, mahoń, palisander, a także skóry zwierząt, takie jak skóra rekina czy krokodyla. Materiały te dodają wnętrzom i przedmiotom luksusowego i unikalnego charakteru

W jakich dziedzinach art déco znajduje zastosowanie?

Art déco był wykorzystywanych w różnych dziedzinach i każda miała odrębne, wyszczególnione zasady, które utworzyły się na podstawie ogólnych założeń tego stylu. Współcześnie jest on raczej wykorzystywany przy aranżacji wnętrz oraz w grafice.

• Architektura: Charakteryzuje się monumentalnością, symetrią i geometrycznymi formami. Budynki często zdobione są płaskorzeźbami, mozaikami i witrażami. Przykłady to m.in. wcześniej wymienione Chrysler Building i Empire State Building w Nowym Jorku, ale również Teatr Wielki w Warszawie.
• Wnętrza: Wnętrza są eleganckie i luksusowe. Meble są często wykonane z ciemnego drewna i zdobione złotem lub srebrem. Tkaniny są bogate i wzorzyste, a oświetlenie jest często dekoracyjne.
• Malarstwo: Dominują portrety, akty i sceny rodzajowe. Charakteryzują się precyzyjnym rysunkiem, gładką fakturą i bogatą kolorystyką. Przedstawia eleganckie kobiety, sportowców, a także sceny z życia towarzyskiego. Znanymi malarzami są np.: Zofia Stryjeńska, Józef Czajkowski, Jean Dupas.
• Rzeźba: W rzeźbie popularne są figury kobiece, zwierzęta i motywy roślinne. Rzeźby te często wykonane są z brązu, marmuru lub kości słoniowej. Charakteryzują się dynamicznymi formami i precyzyjnym wykonaniem. Rzeźbiarzami byli m.in. Antoine Bourdelle oraz Ferdynand Preiss.
• Grafika: W grafice popularne są plakaty, ilustracje książkowe i projekty reklamowe. Charakteryzują się one geometrycznymi formami, kontrastowymi kolorami i uproszczonymi motywami. Wykorzystuje motywy związane z podróżowaniem, sportem i rozrywką.

Art déco – przeszłość czy przyszłość?

Pomimo II wojny światowej i chwilowego odejścia stylu z użytku, przez brak materiałów do tworzenia luksusowych i eleganckich dekoracji, wrócił po wojnie i również współcześnie jest on częstym wyborem przy aranżacji wnętrz, gdzie przepych, bogactwo zdobień i kontrast kolorów są pożądane. Nie potrzeba urządzać całego wnętrza w tym stylu, aby dane pomieszczenie nabrało charakteru i oryginalnego wystroju. Czasem wystarczą do tego pojedyncze elementy dekoracyjne takie jak: standardowe figury geometryczne, kontrasty kolorystyczne, printy roślinne lub zwierzęce. Obecnie budowle, rzeźby i różne struktury wciąż zachwycają swoim wyglądem.

Dla kogo wnętrze art déco jest odpowiednim wyborem?

Ludzie, którzy uwielbiają gustowne, wykwintne i efektywne wnętrza, czują się dobrze w miejscach przepełnionych kolorem i różnymi wzorami świetnie się odnajdą w tym stylu. Przez swój przepych, bogate zdobienia oraz drogie materiały art déco jest dla osób zdecydowanych, o określonym stylu życia i upodobaniach. Osoba wybierająca ten styl powinna mieć wysokie poczucie estetyki, cenić piękne przedmioty, dekoracje, dostrzegać unikalne detale. Art déco będzie również odpowiedni dla ludzi ceniących sobie sztukę i historie. Podsumowując, styl ten jest dla konkretny, kontrastowy, elegancki i luksusowy, każda aranżacja jest unikatowa i można przy nim eksperymentować łącząc różne kolory, figury i wzory. Natomiast drogie i trwałe materiały zapewniają długowieczność wnętrza.