Art nouveau – w otoczeniu piękna, które przenosi do innego świata
Art nouveau ogarnął świat na przełomie XIX i XX wieku. W tamtym czasie, nastrojom społecznym towarzyszyły tendencje do szukania szczęścia poprzez obcowanie z pięknem. Ludzie mieli nadzieję na nowy początek, nową estetykę po wojnie. Zaczęły pojawiać się kolejne inwestycje, a miasta powiększały się czasem nawet dwukrotnie – tu wstrzelił się nowy styl.
Różnice w stylach art nouveau
Styl osiągnął swój punkt kulminacyjny w roku 1900 roku. Rozwijał się w wielu krajach Europy – ale przede wszystkim w Hiszpanii, Francji i Belgii. Inaczej w Anglii, Niemcach czy Austrii, gdyż tu jawił się jako bardziej zgeometryzowany. W każdym z krajów wyglądała inaczej.
Polska nazwa secesja wywodzi się z austriackiego Sezessionsstil/Sezession – od założonego w Wiedniu w 1897 roku stowarzyszenia artystycznego.
Jak rozpoznać art nouveau?
Secesja charakteryzowała się przede wszystkim miękkością. Podstawą jest giętka, falująca linia i asymetria. Rozbudowana ornamentyka i dekoracyjność – osiągana przez płaską plamą barwną. Inspiracje czerpano ze świata natury, roślin, a także ze stylów dawnych – średniowiecza, gotyku, stylu rokokowego, dalekiego wschodu, sztuki ludowej, literatury. Nastąpiło wskrzeszenie technik takich jak: intracja, witraż, szkło artystyczne. Motywy zwierzęce, fantastyczne, japońskie.
Cechą charakterystyczną secesyjnych gmachów stała się asymetria. Elewacje budynków charakteryzowało dążenie do wertykalizmu, czyli akcentowania pionowych kierunków kompozycji. Pylony – słupy zwężające się ku górze. Dużą uwagę poświęcono ornamentyce. Jednym z kluczowych środków wyrazu artystycznego była linia — najczęściej wydłużona, płynna i falująca, czasem dynamicznie skręcona, mająca oddawać wrażenie ruchu i żywotności. W dekoracjach secesyjnych chętnie sięgano po motywy przeplatających się łodyg, korzeni, liści oraz kwiatów.
Secesja w Polsce zaczęła się u schyłku XIX wieku. Większość dzieł architektonicznych tego stylu zostało zniszczonych podczas wojny, jednak przetrwało kilka z nich np. w Łodzi możemy podziwiać wille Leopolda Kindermanna przy ulicy Wólczańskie oraz kamienice przy ulicy Piotrkowskiej.
Najważniejsi przedstawiciele i projekty w art nouveau
Belgijski Hotel Tassel jest uważany za pierwsze architektoniczne dzieło secesji. Przyniósł Victoriwi Horcie prawdziwą sławę. Zaprojektował je dla naukowca profesora Emile’a Tassela.
Hector Guimard zasłynął z projektu wejść do paryskiego metra, zwanych édicules Guimarda, które stały się symbolami miasta. Dzięki elementom stylizowanym na bluszcz, wijące się rośliny, nieregularne kształty i bajkowe napisy, przypominają wrota do zaczarowanego świata.
Antonio Gudi zaprojektował do dziś nie ukończony kataloński Kościół Świętej Rodziny. Jego znanym projektem są również posiadające wszystkie cechy secesji – dwie kamienice miejskie: Casa Batlló i Casa Milà w Barcelonie. Inspirowane naturą, roślinami oraz światem fantastycznym.
Otto Wagner dał światu Dom Majolikowy znajdujący się w Wiedniu. Budynek pokryty kwiecistą ornamentyką oraz kolorowymi, ceramicznymi płytkami. To jedna z najpiękniejszych kamienic w mieście.
