Rokoko – zmysłowe wyrafinowanie w odpowiedzi na przesyt
Rokoko zrodził się w XIII wieku we Francji i był odpowiedzią, na lekko w tym momencie nużący i przytłaczający, przepych baroku. Styl odzwierciedlał upodobania tamtejszych czasów: lekkość, rozrywkę, wyrafinowanie codzienności. Miał odejść od monumentalizmu i dodać do wnętrz intymności, eleganckiej przytulności.
Jak powstał styl rokoko?
Styl rokoko narodził się jako reakcja na ciężki i monumentalny przepych baroku, proponując lżejszą formę, większą finezję oraz bardziej subtelną dekoracyjność. Salony dworskie stały się przestrzenią towarzyskich spotkań, w których dominowały intelektualne rozrywki oraz błyskotliwe gry słowne. Rokoko propagowało styl życia skoncentrowany na codziennym doświadczaniu piękna, gdzie każda chwila miała przynosić zmysłową przyjemność. Dzięki temu nurt ten zapisał się w dziejach jako epoka finezyjnej elegancji i delikatnej ornamentyki. Istotne stały się luksusowe salony i jadalnie wprawiające w przytulny nastrój, a także fantazyjnie zdobione kościoły i kaplice.
Jak rozpoznać styl rokoko?
Styl rokokowy to niewymuszona elegancja i szlachetna prostota. Znajdziemy w budowlach pilastry, ale najczęściej tylko dotykają kompozycję. Rokoko nie przesadza z ozdobami, często stawia na symetrie. Projekty odznaczają się większym sprytem, gra światłocieniem. Budynki są symetryczne w bryle, ale nie są takie w detalu i zdobnictwie – jest ono swobodne. Wybija się tu zmysłowość i dekoracyjność.
Najbardziej charakterystycznym symbolem tego stylu, od które powstała nazwa, jest rocaille – kształty muszli. Kręte linie, delikatne ornamenty w kształcie roślin, serpentyn. W przeciwieństwie do poprzedniego stylu sięgano po jasne, pastelowe barwy i światło.
Rokoko w Polsce
W Polsce styl ten, kojarzony z elegancją, jednak skromniejszą niż we Francji. Znajdował swoje odzwierciedlenie zarówno w architekturze pałaców, jak i w aranżacji wnętrz polskich siedzib rezydencjonalnych. Łączyły rodzimą tradycją z umiarkowaniem w dekoracji. Najczęściej pojawiał się we wnętrzach magnackich, rezydencjach oraz w wystroju kościołów, gdzie podkreślał lekkość i dekoracyjność przestrzeni.
Dwór Czartoryskich w Puławach stał się symbolem polskiego rokoko, będąc punktem spotkań europejskich trendów. Zdecydowanie styl ten wzbogacał wiele dziedzin sztuki o zdobnictwo i fantazję.
