Frank Gehry – Architekt, artysta, wizjoner

Frank Gehry to nazwisko, które na stałe zapisało się w historii architektury. Znany z odważnych, ekspresyjnych form i futurystycznych projektów, Gehry przekształcił budynki w dzieła sztuki, łamiąc przy tym konwencje i redefiniując granice architektury współczesnej. Z jakich projektów jest dokładnie znany?

Kim jest Frank Gehry i z czego jest znany?

Frank Gehry przyszedł na świat jako Frank Owen Goldberg, 28 lutego 1929 w Toronto, w kanadyjskiej rodzinie o polsko-żydowskich korzeniach. Jego ojciec urodził się w Nowym Jorku, a matka wywodzi się z Łodzi, tam również pochowani są jego dziadkowie. Gehry dorastał w atmosferze pełnej twórczych inspiracji, rodzice rysowali z nim i malowali, a babcia, z którą spędzał długie godziny, zachęcała go do kreatywnych zabaw, budując z nim miasta z drewnianych elementów. To środowisko, którym był otoczony, szybko rozbudziło w młodym Franku fascynację sztuką i architekturą, co stało się fundamentem jego przyszłej, przełomowej kariery. Obecnie architekt mieszka w Santa Monica i ma 95 lat. 

Dlaczego zmienił nazwisko?

Decyzja o zmianie nazwiska była w dużej mierze wynikiem namowy jego pierwszej żony, Anity Snyder. Uważała ona, że mniej żydowsko brzmiące nazwisko mogłoby pomóc Frankowi w uniknięciu antysemityzmu, z którym mógłby się spotykać w swojej karierze. Amerykański architekt postanowił dzięki niej zmienić swoje nazwisko.

Wykształcenie 

W 1947 roku Frank Gehry rozpoczął studia architektoniczne na Uniwersytecie Południowej Kalifornii, gdzie uzyskał dyplom. Następnie kontynuował naukę na Uniwersytecie Harvarda, podejmując studia z zakresu urbanistyki. Ostatecznie nie ukończył jednak tego kierunku, rozczarowany podejściem uczelni do tematu urbanistyki, postanowił przerwać studia. 

Zbierając doświadczenie zawodowe, Frank Gehry pracował w kilku firmach architektonicznych i podróżował po świecie. W 1962 roku założył własne biuro architektoniczne, Frank Gehry and Associates, które z czasem przekształciło się w Gehry Partners. 

Styl architektoniczny Gehry’ego

Styl architektoniczny Franka Gehry’ego jest jedyny w swoim rodzaju, natychmiast rozpoznawalny i często zaskakujący. Jego projekty wyróżniają się dynamicznymi, rzeźbiarskimi formami i swobodnym podejściem do tradycyjnych zasad architektury i designu. 

Kluczowe elementy w jego stylu:

• Dekonstruktywizm – Gehry, jeden z głównych przedstawicieli dekonstruktywizmu, tworzy budynki, które zdają się burzyć typowe, geometryczne struktury i przyjmują formy abstrakcyjne, nieregularne, jakby rzeźbione przez artystę. Charakterystyczne są dla niego krzywizny, zakrzywione linie i nietypowe kąty, które nadają jego budowlom wrażenie ruchu, jakby były w ciągłym przepływie.
• Eksperymentowanie z materiałami – Od stali nierdzewnej i tytanu, przez szkło, aż po drewno i beton. Te materiały pozwalają mu tworzyć powierzchnie o niezwykłych refleksach i teksturach, często zmieniające się w zależności od światła i pogody.
• Łączenie sztuki z architekturą – Jego budynki często przypominają ogromne rzeźby. Gehry stawia na formę, która wywołuje emocje, ale także eksperymentuje z przestrzenią, stawiając na niekonwencjonalne rozwiązania i plany, które mają zaskakiwać użytkowników i przełamywać monotonię.

Projekty, zaprojektowane budynki 

Gehry, jako jeden z czołowych przedstawicieli dekonstruktywizmu, w swoich realizacjach przełamuje tradycyjne zasady architektoniczne, wprowadzając zaskakujące formy i nietypowe materiały. Omówmy kilka najbardziej znanych projektów Franka Gehry’ego, które odzwierciedlają jego unikalny styl i innowacyjne podejście do architektury:

Muzeum Guggenheima w Bilbao 

Otwarte w 1997 roku, muzeum stało się symbolem miasta i jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł Gehry’ego. Jego falista, pokryta tytanem fasada, a także organiczne formy przyciągają turystów i artystów z całego świata.  Do zaprojektowania tego typu konstrukcji Frank posłużył się programem komputerowym CATIA, który jest używany w przemyśle lotniczym. 

Walt Disney Concert Hall w Los Angeles

Ukończony w 2003 roku. Ten niezwykły budynek wyróżnia się spektakularną, zakrzywioną fasadą z polerowanej stali nierdzewnej. Zaprojektowany z myślą o akustyce, budynek jest siedzibą Los Angeles Philharmonic i stanowi istotny element kultury muzycznej miasta.

Tańczący dom w Pradze

Projekt budynku zrealizowany był w 1996 roku we współpracy z architektem Vlado Milunićem. Budynek znajduje się na prawym brzegu Wełtawy w Pradze, w dzielnicy Nové Město. To biurowiec, którego dach zdobi restauracja, oferująca wspaniały widok na miasto.

Muzeum Louis Vuitton w Paryżu 

Ukończona w 2014 roku, Fundacja Louis Vuitton, która prowadzi muzeum sztuki i centrum kultury, łączy w sobie nowoczesne formy z elementami nawiązującymi do klasycznej architektury. Złożona struktura, pokryta szklanymi „żaglami”, wznosi się nad wodami Sekwany, tworząc harmonijną interakcję z otoczeniem.

8 Spruce Street

Wieżowiec zaprojektowany przez Franka Gehry’ege, który został ukończony w 2011 roku. Zlokalizowany jest w Dolnym Manhattanie. Ten 76-piętrowy budynek jest jednym z najwyższych mieszkań w Nowym Jorku i wyróżnia się charakterystyczną, falującą fasadą z aluminiowych paneli, które odbijają światło w sposób, który zmienia się w zależności od pory dnia.

Ile budynków zbudował Frank Gehry?

Do tej pory Gehry wykonał około 160 projektów. Wśród tych projektów znajdują się zarówno obiekty publiczne, takie jak muzea i centra kultury, jak i budynki mieszkalne oraz komercyjne. 

Nagroda Pritzkera

W 1989 roku Frank Gehry otrzymał Nagrodę Pritzkera, prestiżowe wyróżnienie przyznawane architektom, którzy wnieśli znaczący wkład w rozwój tej dziedziny. Jury, które zdecydowało się uhonorować Gehry’ego, doceniło jego nieustanny zmysł poszukiwania, dzięki któremu budynki tego architekta stały się wyjątkowym odzwierciedleniem współczesnego społeczeństwa i jego złożonych wartości.